Η κακή διατροφή, η έλλειψη άσκησης και ο ελλιπής ύπνος αυξάνουν συσσωρευτικά τον κίνδυνο κατάθλιψης

Νέα έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι που έχουν πολλές κακές συνήθειες, όπως κακή διατροφή, έλλειψη άσκησης και ανεπαρκή ύπνο, έχουν σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν κατάθλιψη. Στη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Affective Disorders, υπογραμμίζεται ότι η συσσωρευτική επίδραση αυτών των συνηθειών μπορεί να είναι πιο επιβαρυντική για την ψυχική υγεία  από ό,τι η κάθε συνήθεια ξεχωριστά.

Συσσωρευμένες συνήθειες και ψυχική υγεία

Όπως διαβάζουμε στο PsyPost, η κατάθλιψη επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων είναι η κληρονομικότητα, το περιβάλλον και η συμπεριφορά. Παρόλο που προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η κακή διατροφή, το κάπνισμα ή ο ανεπαρκής ύπνος αυξάνουν τον κίνδυνο κατάθλιψης, η νέα έρευνα εστιάζει στο πώς οι συνήθειες αυτές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και επηρεάζουν συνολικά την ψυχική υγεία.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές των Πανεπιστημίων Fudan και Shanghai στην Κίνα. Οι επιστήμονες εξέτασαν αν ένας συνδυαστικός δείκτης ανθυγιεινών συνηθειών μπορεί να προβλέψει πιο αξιόπιστα τον κίνδυνο κατάθλιψης, σε σύγκριση με την αξιολόγηση κάθε συνήθειας ξεχωριστά. Δημιούργησαν ένα σύστημα βαθμολόγησης βασισμένο σε πέντε βασικές συνήθειες: κακή διατροφή, σωματική αδράνεια, ακανόνιστο ύπνο, κάπνισμα και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Τα δεδομένα αντλήθηκαν από την μελέτη National Health and Nutrition Examination Survey των ΗΠΑ και περιλάμβαναν 21.854 συμμετέχοντες ηλικίας κατά μέσο όρο 46 ετών, εκ των οποίων το 52% ήταν άνδρες, για την περίοδο 1999-2018. Οι ερευνητές συνέκριναν τις βαθμολογίες των ανθυγιεινών συνηθειών με τα αποτελέσματα του Patient Health Questionnaire-9, ενός τυποποιημένου ερωτηματολογίου για την κατάθλιψη, όπου βαθμολογία 10 ή μεγαλύτερη υποδεικνύει πιθανή κατάθλιψη.

Ο ρόλος του ύπνου, της διατροφής και της άσκησης

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 7% των συμμετεχόντων πληρούσαν τα κριτήρια για κατάθλιψη και ότι η κατάσταση ήταν συχνότερη στις γυναίκες. Όσοι είχαν υψηλές βαθμολογίες ανθυγιεινών συνηθειών διέτρεχαν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη. Συγκεκριμένα, οι συμμετέχοντες με τον υψηλότερο συνδυασμό ανθυγιεινών συνηθειών είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο σε σχέση με όσους είχαν τις πιο υγιεινές συμπεριφορές. Επιπλέον, η σοβαρότητα της κατάθλιψης αυξανόταν όσο συσσωρεύονταν οι ανθυγιεινές συνήθειες, και αυτό ίσχυε ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου ή κατάστασης υγείας.

Οι ερευνητές εξηγούν ότι οι ανθυγιεινές συνήθειες επηρεάζουν τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά με πολλούς τρόπους. Πρώτον, συχνά συνυπάρχουν με χρόνιες παθήσεις, όπως η υπέρταση. Δεύτερον, μπορούν να μεταβάλλουν τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Τέλος, οι ανθυγιεινές συνήθειες συνδέονται με κοινωνική απομόνωση και χαμηλή αυτοεκτίμηση, προκαλώντας αρνητικά συναισθήματα και ψυχολογικό στρες, που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καταθλιπτικών συμπτωμάτων.

Πρώιμη πρόληψη και εντοπισμός κινδύνου

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το σύστημα βαθμολόγησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε τακτικούς ελέγχους υγείας για την πρώιμη αναγνώριση ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο κατάθλιψης. Μέσω συνδυασμού αξιολόγησης συνήθειας και ψυχολογικών ερωτηματολογίων, γιατροί και κοινωνικοί λειτουργοί θα μπορούσαν να παρέχουν πιο στοχευμένη στήριξη και πιο αποτελεσματική παρέμβαση.